Narodowy Fundusz Zdrowia - Mazowiecki Oddział Wojewódzki

Leczenie uzdrowiskowe przysługuje świadczeniobiorcy na podstawie e-skierowania na leczenie uzdrowiskowe/rehabilitację uzdrowiskową wystawionego przez lekarza ubezpieczenia zdrowotnego, które wymaga potwierdzenia przez oddział wojewódzki Funduszu właściwy ze względu na miejsce zamieszkania ubezpieczonego.

Lekarz ubezpieczenia zdrowotnego wystawia e-skierowanie na leczenie uzdrowiskowe albo rehabilitację uzdrowiskową, biorąc pod uwagę:

1. wskazania i przeciwwskazania do leczenia uzdrowiskowego albo rehabilitacji uzdrowiskowej określone w przepisach rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 5 stycznia 2012 r. w sprawie sposobu kierowania i kwalifikowania pacjentów do zakładów lecznictwa uzdrowiskowego,
2. w przypadku dorosłych:

• okres, jaki upłynął od dnia zakończenia przez świadczeniobiorcę ostatniego leczenia uzdrowiskowego albo rehabilitacji uzdrowiskowej – nie wcześniej niż przed upływem 12 miesięcy od tej daty,
• zalecaną częstotliwość korzystania z leczenia uzdrowiskowego albo rehabilitacji uzdrowiskowej, nie częściej niż raz na 18 miesięcy.

Skierowania na leczenie uzdrowiskowe są wystawiane od 1 lipca 2023 r. w postaci elektronicznej.

Jeżeli lekarz wystawiający e-skierowanie nie wpisze w e-skierowaniu wymaganych wyników badań (morfologii, OB, moczu, EKG) to do e-skierowania powinna być dołączona dodatkowa dokumentacja medyczna w wersji elektronicznej. W przypadku przebytej hospitalizacji do e-skierowania powinna być dołączona wersja elektroniczna karty informacyjnej z pobytu pacjenta w szpitalu.

Wystawiając e-skierowanie na leczenie uzdrowiskowe lekarz kierujący pacjenta na leczenie zobowiązany jest dokładnie opisać stan zdrowia pacjenta, w szczególności wyraźnie określić stopień samodzielności i samoobsługi oraz wypełnić (zaznaczając odpowiednią rubrykę) pola „Przebyte leczenie onkologiczne w ciągu ostatnich 5 lat” oraz „Przeciwwskazania do zabiegów z udziałem naturalnych surowców leczniczych”.

E-skierowanie przesyłane jest automatycznie do oddziału wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia, który jest właściwy ze względu na miejsce zamieszkania pacjenta.

Informację o etapach rozpatrywania e-skierowania przekazujemy pacjentowi za pośrednictwem Internetowego Konta Pacjenta. Podczas wystawiania e-skierowania przez lekarza pacjent może złożyć dyspozycję przekazywania pisemnych powiadomień o sposobie rozpatrzenia e-skierowania. Wówczas na wskazany adres korespondencyjny przesyłamy pocztą informacje o kolejnych etapach rozpatrywania e-skierowania.

E-skierowanie, które wpływa do oddziału Funduszu jest rejestrowane i otrzymuje indywidualny numer. W przypadku stwierdzenia braków formalnych Fundusz poprosi o ich uzupełnienie.

Zarejestrowane e-skierowanie przekazywane jest do oceny pod względem celowości leczenia uzdrowiskowego albo rehabilitacji uzdrowiskowej.

W przypadku złożenia kolejnego e-skierowania na leczenie uzdrowiskowe przed potwierdzeniem realizacji leczenia uzdrowiskowego przez oddział Funduszu, e-skierowanie rozpatrywane jest łącznie z wcześniej złożonymi, oczekującymi na realizację e-skierowaniami.

Skierowanie w postaci papierowej może być wystawione jedynie w przypadku:

• braku dostępu do systemu teleinformatycznego, w którym wystawiane są e-skierowania na leczenie uzdrowiskowe,
• gdy dotyczy ono świadczenia, które ma być zrealizowane przez podmioty udzielające świadczeń zdrowotnych z zakresu lecznictwa uzdrowiskowego poza granicami kraju.

Skierowanie na leczenie uzdrowiskowe w postaci papierowej może do Funduszu przesłać lekarz kierujący albo zainteresowany pacjent, może być również złożone przez pacjenta osobiście w siedzibie Oddziału Mazowieckiego lub wybranej Delegaturze MOW NFZ.

Skierowanie w wersji papierowej jest ważne 30 dni od daty wystawienia.

UWAGA: Świadczeniobiorca, który złożył do oddziału Funduszu skierowanie na leczenie uzdrowiskowe/rehabilitację uzdrowiskową zobowiązany jest informować pisemnie o:

• znaczących zmianach w stanie zdrowia (np. pobyt w szpitalu),
• zmianie adresu zamieszkania i do korespondencji,
• zmianie świadczeniodawcy kierującego na leczenie uzdrowiskowe.

• Wzór skierowania na leczenie uzdrowiskowe albo rehabilitację uzdrowiskową stanowi załącznik do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 lipca 2011 r. w sprawie kierowania na leczenie uzdrowiskowe albo rehabilitację uzdrowiskową 

Druk do pobrania
 

• UWAGA: Pracowników zakładów wymienionych w załączniku nr 4 do ustawy z dnia 19 czerwca 1997 r. o zakazie stosowania wyrobów zawierających azbest  obowiązuje wzór skierowania na leczenie uzdrowiskowe (AZBEST).

Druk do pobrania
 

Przy kwalifikowaniu pacjentów do zakładu lecznictwa uzdrowiskowego lekarz ocenia:

• stan zdrowia pacjenta;
• możliwość leczenia uzdrowiskowego przy wykorzystaniu właściwości naturalnych surowców leczniczych;
• przebieg choroby będącej wskazaniem do leczenia uzdrowiskowego lub rehabilitacji uzdrowiskowej, w ramach kierunków leczniczych uzdrowisk;
• efekty przebytego w przeszłości leczenia uzdrowiskowego lub rehabilitacji uzdrowiskowej, jeżeli pacjent korzystał z tej formy leczenia lub rehabilitacji;
• zdolność pacjenta do samoobsługi i samodzielnego poruszania się lub zdolność pacjenta do samoobsługi i samodzielnego przemieszczania się na wózku inwalidzkim.

W oddziale Funduszu lekarz specjalista dokonujący aprobaty skierowania pod względem celowości leczenia uzdrowiskowego albo rehabilitacji uzdrowiskowej, może zażądać od lekarza ubezpieczenia zdrowotnego, który wystawił skierowanie dostarczenia dokumentacji medycznej niezbędnej do ustalenia rodzaju i zakresu leczenia uzdrowiskowego albo rehabilitacji uzdrowiskowej, uzupełnienia lub aktualizacji tej dokumentacji oraz przeprowadzenia dodatkowych badań.

Zgodnie z przepisami lekarzem specjalistą jest lekarz specjalista w dziedzinie balneologii i medycyny fizykalnej lub rehabilitacji medycznej lub lekarz specjalista w dziedzinie chorób wewnętrznych lub medycyny rodzinnej po ukończonym kursie z zakresu podstaw balneologii, lub lekarz specjalista w dziedzinie reumatologii lub ortopedii po ukończonym kursie z zakresu podstaw balneologii.

Lekarz specjalista w oddziale Funduszu na podstawie analizy dokumentacji medycznej określa rodzaj i zakres leczenia uzdrowiskowego.

Nie każdy pobyt w szpitalu jest wskazaniem do uzdrowiskowego leczenia szpitalnego, ponieważ o rodzaju leczenia decyduje stan zdrowia ubezpieczonego, a nie fakt jego hospitalizacji.

W przypadku gdy lekarz specjalista nie zaaprobował celowości skierowania (najczęstsze przypadki to brak wskazań lub przeciwwskazanie do leczenia uzdrowiskowego lub rehabilitacji uzdrowiskowej), skierowanie zwracane jest lekarzowi, który je wystawił, wraz z podaniem przyczyny odmowy potwierdzenia, a także z powiadomieniem świadczeniobiorcy o powyższym.

Przeciwwskazaniem do leczenia uzdrowiskowego albo rehabilitacji uzdrowiskowej jest:

• stan chorobowy, w którym leczenie uzdrowiskowe albo rehabilitacja uzdrowiskowa przy wykorzystaniu właściwości naturalnych surowców leczniczych mogłyby spowodować pogorszenie stanu zdrowia pacjenta,
• choroba zakaźna w fazie ostrej,
• ciąża i połóg,
• czynna choroba nowotworowa oraz okres przed upływem:

a) 5 lat w przypadku: czerniaka złośliwego, białaczki, ziarnicy złośliwej, chłoniaków złośliwych, nowotworów nerki,

b) 12 miesięcy w przypadku innych nowotworów złośliwych

- od zakończenia leczenia operacyjnego, chemioterapii lub radioterapii, z wyłączeniem leczenia hormonalnego.

Szczegółowe przeciwwskazania do leczenia uzdrowiskowego albo rehabilitacji uzdrowiskowej zostały określone w przepisach rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 5 stycznia 2012 r. w sprawie sposobu kierowania i kwalifikowania pacjentów do zakładów lecznictwa uzdrowiskowego.

UWAGA!

Zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 lipca 2011 r. w sprawie kierowania na leczenie uzdrowiskowe albo rehabilitację uzdrowiskową na niepotwierdzenie skierowania przez oddział wojewódzki Narodowego Funduszu Zdrowia nie przysługuje odwołanie.

Zgodnie z obowiązującymi przepisami gwarantowane świadczenia opieki zdrowotnej w rodzaju lecznictwo uzdrowiskowe, z których mogą skorzystać osoby ubezpieczone w NFZ, na podstawie skierowania na leczenie uzdrowiskowe obejmują:

• uzdrowiskowe leczenie szpitalne dzieci w wieku od 3 do 18 lat - trwa 27 dni, jest bezpłatne dla dziecka (Fundusz nie ponosi kosztów przejazdu na leczenie uzdrowiskowe i z leczenia uzdrowiskowego), wstępne badanie lekarskie odbywa się w pierwszej dobie po przyjęciu, co tydzień wykonywane są badania kontrolne, a badanie końcowe - w ciągu 24 godzin przed wypisem. Dziecko ma zapewnione ustalenie i bieżące korygowanie programu leczenia balneologicznego, codzienny dostęp do lekarza prowadzącego leczenie, doraźne interwencje lekarskie, dodatkowe specjalistyczne konsultacje lekarskie niezbędne do prowadzenia leczenia, całodobową opiekę lekarską i pielęgniarską. W zakresie zabiegów fizjoterapeutycznych świadczeniodawca winien zabezpieczyć wykonanie - co najmniej 66 zabiegów fizjoterapeutycznych w okresie rozliczeniowym (turnusie) - średnio co najmniej 3 zabiegi dziennie.

Ponadto świadczeniodawca w trakcie pobytu zapewnia: realizację obowiązku rocznego przygotowania przedszkolnego, szkolnego oraz nauki w zakresie szkoły podstawowej i ponadpodstawowej, opiekę opiekuńczo - wychowawczą, świetlicę i pokoje zabaw ze stosownym wyposażeniem.

• uzdrowiskowe leczenie sanatoryjne dzieci w wieku od 7 do 18 lat - trwa 21 dni i jest bezpłatne dla dziecka (Fundusz nie ponosi kosztów przejazdu na leczenie uzdrowiskowe i z leczenia uzdrowiskowego), wstępne badanie lekarskie odbywa się w pierwszej dobie po przyjęciu, końcowe badanie lekarskie w ciągu 24 godzin przed wypisem, kontrolne badanie lekarskie co najmniej 2 razy w trakcie pobytu. Dziecko ma zapewnione ustalenie i bieżące korygowanie programu leczenia balneologicznego, codzienny dostęp do lekarza prowadzącego leczenie, doraźne interwencje lekarskie, całodobową opiekę pielęgniarską, pomoc lekarza w przypadku nagłego zachorowania lub pogorszenia stanu zdrowia w godzinach popołudniowych, wieczornych i nocnych - na wezwanie pielęgniarki. W zakresie zabiegów fizjoterapeutycznych świadczeniodawca winien zabezpieczyć wykonanie - co najmniej 54 zabiegi fizjoterapeutyczne w okresie rozliczeniowym (turnusie) - średnio co najmniej 3 zabiegi dziennie.

Ponadto świadczeniodawca w trakcie pobytu zapewnia: realizację obowiązku szkolnego oraz nauki w zakresie szkoły podstawowej i ponadpodstawowej, opiekę opiekuńczo-wychowawczą zgodnie z obowiązującymi przepisami, świetlicę i pokoje zabaw ze stosownym wyposażeniem.

• uzdrowiskowe leczenie sanatoryjne dzieci w wieku od 3 do 6 lat pod opieką dorosłych (w przypadku dzieci z mózgowym porażeniem dziecięcym, ewentualnie schorzeniami neurologicznymi o zbliżonym obrazie klinicznym - do lat 18) - trwa 21 dni, dzieci w wieku od 3 do 6 lat mogą być kierowane na leczenie uzdrowiskowe pod nadzorem opiekuna prawnego lub same, leczenie bezpłatne jest tylko dla dziecka (Fundusz nie ponosi kosztów przejazdu na leczenie uzdrowiskowe i z leczenia uzdrowiskowego), opiekun za pobyt pokrywa koszty określone przez świadczeniodawcę; wstępne badanie lekarskie odbywa się w pierwszej dobie po przyjęciu, końcowe badanie lekarskie w ciągu 24 godzin przed wypisem, kontrolne badanie lekarskie co najmniej 2 razy w trakcie pobytu. Dziecko ma zapewnione ustalenie i bieżące korygowanie programu leczenia balneologicznego, codzienny dostęp do lekarza prowadzącego leczenie, doraźne interwencje lekarskie, całodobową opiekę pielęgniarską, pomoc lekarza w przypadku nagłego zachorowania lub pogorszenia stanu zdrowia w godzinach popołudniowych, wieczornych i nocnych - na wezwania pielęgniarki. W zakresie zabiegów fizjoterapeutycznych świadczeniodawca winien zabezpieczyć wykonanie - co najmniej 54 zabiegi fizjoterapeutyczne w okresie rozliczeniowym (turnusie) - średnio co najmniej 3 zabiegi dziennie.

Świadczeniodawca w trakcie pobytu zapewnia: realizację obowiązku rocznego przygotowania przedszkolnego, szkolnego oraz nauki w zakresie szkoły podstawowej, świetlicę i pokoje zabaw ze stosownym wyposażeniem.

• uzdrowiskowe leczenie szpitalne dorosłych - trwa 21 dni - pobyt w szpitalu uzdrowiskowym jest bezpłatny (Fundusz nie ponosi kosztów przejazdu na leczenie uzdrowiskowe i z leczenia uzdrowiskowego). W pierwszej dobie po przyjęciu na szpitalne leczenie uzdrowiskowe, pacjenci poddawani są wstępnemu badaniu lekarskiemu, co tydzień wykonywane są badania kontrolne, a badanie końcowe - w ciągu 24 godzin przed wypisem. Ustalone programy leczenia balneologicznego są na bieżąco korygowane. Pacjenci mają zapewnioną całodobową opiekę lekarską i pielęgniarską. W zakresie zabiegów fizjoterapeutycznych świadczeniodawca winien zabezpieczyć wykonanie każdemu świadczeniobiorcy - co najmniej 54 zabiegi fizjoterapeutyczne w okresie rozliczeniowym (turnusie) - średnio co najmniej 3 zabiegi fizjoterapeutyczne dziennie (w tym jeden zasadniczy zabieg bodźcowy z wykorzystaniem naturalnych surowców leczniczych) przez 6 dni zabiegowych w tygodniu.

• uzdrowiskowe leczenie sanatoryjne dorosłych - trwa 21 dni - pobyt w sanatorium uzdrowiskowym jest częściowo odpłatny dla ubezpieczonego. (Fundusz nie ponosi kosztów przejazdu na leczenie uzdrowiskowe i z leczenia uzdrowiskowego). Osoby ubezpieczone, które otrzymały skierowanie na sanatoryjne leczenie uzdrowiskowe, ponoszą częściowe koszty wyżywienia i zakwaterowania - wysokość odpłatności uzależniona jest od standardu pokoju i sezonu. Wstępne badanie lekarskie odbywa się w pierwszej dobie po przyjęciu, końcowe badanie lekarskie w ciągu 24 godzin przed wypisem, kontrolne badanie lekarskie co najmniej 2 razy w trakcie pobytu. Pacjent ma zapewnione ustalenie i bieżące korygowanie programu leczenia balneologicznego, codzienny dostęp do lekarza prowadzącego leczenie, doraźne interwencje lekarskie, całodobową opiekę pielęgniarską - dyżur pielęgniarski w oddziale. W zakresie zabiegów fizjoterapeutycznych świadczeniodawca winien zabezpieczyć wykonanie każdemu świadczeniobiorcy - co najmniej 54 zabiegi fizjoterapeutyczne w okresie rozliczeniowym (turnusie) - średnio co najmniej 3 zabiegi fizjoterapeutyczne dziennie (w tym jeden zasadniczy zabieg bodźcowy z wykorzystaniem naturalnych surowców leczniczych) przez 6 dni zabiegowych w tygodniu.​

• uzdrowiskowa rehabilitacja dla dorosłych w szpitalu uzdrowiskowym - trwa 28 dni (Fundusz nie ponosi kosztów przejazdu na leczenie uzdrowiskowe i z leczenia uzdrowiskowego). W pierwszej dobie po przyjęciu na leczenie uzdrowiskowe, pacjenci poddawani są wstępnemu badaniu lekarskiemu, co tydzień wykonywane są badania kontrolne, a badanie końcowe - w ciągu 24 godzin przed wypisem. Ustalone programy leczenia balneologicznego są na bieżąco korygowane. Pacjent ma zapewniony: codzienny dostęp do lekarza prowadzącego leczenie, doraźne interwencje lekarskie, całodobową opiekę lekarską i pielęgniarską. W zakresie zabiegów fizjoterapeutycznych świadczeniodawca winien zabezpieczyć wykonanie każdemu świadczeniobiorcy - co najmniej 96 zabiegów fizjoterapeutycznych w okresie rozliczeniowym (turnusie) - średnio co najmniej 4 zabiegi fizjoterapeutyczne dziennie (w tym jeden zasadniczy zabieg bodźcowy z wykorzystaniem naturalnych surowców leczniczych) przez 6 dni zabiegowych w tygodniu.

• uzdrowiskowa rehabilitacja dla dorosłych w sanatorium uzdrowiskowym - trwa 28 dni, pobyt w sanatorium uzdrowiskowym jest częściowo odpłatny dla ubezpieczonego  (Fundusz nie ponosi kosztów przejazdu na leczenie uzdrowiskowe i z leczenia uzdrowiskowego). Osoby ubezpieczone, które otrzymały skierowanie na sanatoryjne leczenie uzdrowiskowe, ponoszą częściowe koszty wyżywienia i zakwaterowania - wysokość odpłatności uzależniona jest od standardu pokoju i sezonu. W pierwszej dobie po przyjęciu na leczenie uzdrowiskowe, pacjenci poddawani są wstępnemu badaniu lekarskiemu, co najmniej 2 razy w trakcie pobytu wykonywane są badania lekarskie kontrolne, a badanie końcowe - w ciągu 24 godzin przed wypisem. Ustalone programy leczenia balneologicznego są na bieżąco korygowane. Pacjent ma zapewniony: codzienny dostęp do lekarza prowadzącego leczenie, doraźne interwencje lekarskie, całodobową opiekę lekarską i pielęgniarską. W zakresie zabiegów fizjoterapeutycznych świadczeniodawca winien zabezpieczyć wykonanie każdemu świadczeniobiorcy - co najmniej 96 zabiegów fizjoterapeutycznych w okresie rozliczeniowym (turnusie) - średnio co najmniej 4 zabiegi fizjoterapeutyczne dziennie (w tym jeden zasadniczy zabieg bodźcowy z wykorzystaniem naturalnych surowców leczniczych) przez 6 dni zabiegowych w tygodniu.

• uzdrowiskowe leczenie ambulatoryjne dorosłych i dzieci - trwa od 6 do 18 dni (decyzja pozostaje w gestii ubezpieczonego), pacjent wskazuje termin leczenia uzdrowiskowego i zakład lecznictwa uzdrowiskowego (spośród świadczeniodawców, którzy posiadają podpisaną umowę z NFZ na udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w tym zakresie). Ubezpieczeni, korzystając z tej formy leczenia uzdrowiskowego, sami zapewniają sobie miejsce zakwaterowania i wyżywienie. NFZ w ramach potwierdzonego skierowania zabezpiecza: codzienny dostęp do lekarza prowadzącego leczenie, doraźne interwencje lekarskie, ustalenie i korygowanie programu leczenia balneologicznego, co najmniej 3 zabiegi fizjoterapeutyczne dziennie (w tym jeden zasadniczy zabieg bodźcowy z wykorzystaniem naturalnych surowców leczniczych) przez 6 dni zabiegowych w tygodniu.

27 dni:

• uzdrowiskowe leczenie szpitalne dzieci w wieku od 3 do 18 lat,

21 dni:

• uzdrowiskowe leczenie sanatoryjne dzieci w wieku od 7 do 18 lat,
• uzdrowiskowe leczenie sanatoryjne dzieci w wieku od 3 do 6 lat pod opieką dorosłych,
• uzdrowiskowe leczenie szpitalne dorosłych,
• uzdrowiskowe leczenie sanatoryjne dorosłych,

28 dni:

• uzdrowiskowa rehabilitacja dla dorosłych w szpitalu uzdrowiskowym,
• uzdrowiskowa rehabilitacja dla dorosłych w sanatorium uzdrowiskowym,

od 6 do 18 dni:

• uzdrowiskowe leczenie ambulatoryjne dorosłych i dzieci (liczbę dni zabiegowych wskazuje świadczeniobiorca, zabiegi odbywają się od poniedziałku do soboty włącznie).

Oddział wojewódzki Narodowego Funduszu Zdrowia potwierdza skierowanie, jeżeli:

• lekarz specjalista aprobował celowość skierowania,
• w odpowiednich zakładach lecznictwa uzdrowiskowego albo rehabilitacji uzdrowiskowej są wolne miejsca, przewidziane w umowach z tymi zakładami.

Skierowanie, które nie zostało potwierdzone z powodu braku miejsc w odpowiednich zakładach lecznictwa uzdrowiskowego lub rehabilitacji uzdrowiskowej, składane jest do dokumentacji prowadzonej przez oddział Funduszu i potwierdzane w miarę wolnych miejsc w odpowiednich zakładach lecznictwa uzdrowiskowego lub rehabilitacji uzdrowiskowej. Świadczeniobiorca otrzymuje stosowną informację, w której podany jest numer ewidencyjny nadany skierowaniu, zakres świadczeń określony przez lekarza specjalistę oraz przybliżony okres oczekiwania na realizację leczenia uzdrowiskowego.

UWAGA! Narodowy Fundusz Zdrowia zastrzega sobie prawo do ewentualnych zmian czasu oczekiwania na leczenie.

Oddział wojewódzki Narodowego Funduszu Zdrowia potwierdzając skierowanie określa:

• rodzaj leczenia uzdrowiskowego albo rehabilitacji uzdrowiskowej oraz ich tryb;
• odpowiedni zakład lecznictwa uzdrowiskowego albo rehabilitacji uzdrowiskowej;
• datę rozpoczęcia leczenia albo rehabilitacji uzdrowiskowej; w przypadku leczenia uzdrowiskowego w warunkach stacjonarnych - czas trwania;
• okres leczenia, w przypadku leczenia uzdrowiskowego w warunkach ambulatoryjnych.

Skierowania na leczenie uzdrowiskowe / rehabilitację uzdrowiskową wpływające do oddziału Funduszu potwierdzane są zgodnie z datą wpływu i kwalifikacją lekarza specjalisty, w ramach terminów leczenia oraz miejsc wykonywania świadczeń wynikających z umów zawartych na dany rok w poszczególnych zakresach leczenia. Realizacja skierowania w dogodnym dla każdego świadczeniobiorcy terminie możliwa jest jedynie poprzez skorzystanie z potwierdzonych skierowań zwróconych przez inne osoby lub świadczeń z zakresu uzdrowiskowego leczenia ambulatoryjnego.

Fundusz przesyła świadczeniobiorcy potwierdzone skierowanie nie później niż 14 dni przed dniem rozpoczęcia leczenia.

NFZ nie zabezpiecza wspólnego wyjazdu małżonkom i osobom chcącym wspólnie wyjechać (tzn. w tym samym terminie i do tego samego zakładu lecznictwa uzdrowiskowego).

NFZ nie kieruje ubezpieczonych do wybranych przez nich uzdrowisk i na wybrane terminy. Oddział Funduszu kieruje na leczenie uzdrowiskowe przez cały rok.

Leczenie uzdrowiskowe jest leczeniem uzupełniającym, nie jest postępowaniem medycznym ratującym życie lub zdrowie i nie odbywa się w trybie pilnym.

Wszelkie ewentualne skargi i wnioski dotyczące realizacji świadczeń w czasie pobytu w zakładzie lecznictwa uzdrowiskowego należy składać bezpośrednio do świadczeniodawcy.

Jeśli Twoje skierowanie oczekuje w kolejce na wyznaczenie terminu i miejsca leczenia w uzdrowisku to możesz przyspieszyć jego realizację.

Informacje na temat przyspieszenia leczenia możesz uzyskać telefonicznie w Dziale Lecznictwa Uzdrowiskowego w dni robocze w godzinach od 8.00 do 12.00 pod numerem 22 279 67 02.

Korzystając z możliwości przyspieszenia leczenia przygotuj się na wyjazd do sanatorium w terminie krótszym niż 14 dni do czasu rozpoczęcia turnusu.

Uwaga! Możesz przyspieszyć termin realizacji skierowania, jeśli od ostatniego leczenia uzdrowiskowego minęło 18 miesięcy.

Jeśli chcesz uzyskać inne informacje o leczeniu uzdrowiskowym skorzystaj z Telefonicznej Informacji Pacjenta pod numerem 800 190 590.

Uzyskanie leczenia uzdrowiskowego w ramach tzw. dyrektywy transgranicznej wymaga złożenia do Funduszu skierowania na leczenie uzdrowiskowe albo rehabilitację uzdrowiskową, wystawionego przez lekarza ubezpieczenia zdrowotnego w wersji papierowej.

Skierowanie zostanie poddane ocenie pod względem celowości leczenia, której dokonuje lekarz specjalista, zatrudniony w Funduszu.

Pacjent, który został pozytywnie zakwalifikowany przez lekarza specjalistę w oddziale Funduszu i otrzymał pisemną informację z numerem ewidencyjnym skierowania, wynikiem oceny medycznej i przewidywanym czasie oczekiwania na leczenie, może zrealizować swoje skierowanie w uzdrowisku znajdującym się w innym państwie UE/EFTA.

WAŻNE!

Należy uważnie zapoznać się z informacją o sposobie rozpatrzenia skierowania, w tym o zakresie leczenia uzdrowiskowego, na który Pacjent został zakwalifikowany przez lekarza zatrudnionego w Funduszu, ponieważ wpływa on na przebieg procedury realizacji skierowania w ramach dyrektywy transgranicznej oraz ma znaczenie przy wyborze uzdrowiska poza granicami kraju.

Na co zwrócić uwagę wybierając uzdrowisko?

Realizacja świadczenia w ramach dyrektywy transgranicznej musi odbywać się na zasadach analogicznych jak realizacja leczenia uzdrowiskowego w Polsce:

• wybrana miejscowość musi być uznana w danym państwie UE/EFTA za uzdrowisko i prowadzić leczenie z wykorzystaniem naturalnych surowców leczniczych,
• liczba zabiegów pobieranych w uzdrowisku poza granicami kraju musi odpowiadać liczbie zabiegów udzielanych w polskim uzdrowisku – liczba ta wynika z zakresu leczenia uzdrowiskowego, który wskazał lekarz specjalista zatrudniony w OW NFZ i w przypadku:
  • uzdrowiskowego leczenia sanatoryjnego dorosłych, uzdrowiskowego leczenia szpitalnego dorosłych, uzdrowiskowego leczenia sanatoryjnego dzieci w wieku od 3 do 6 lat pod opieką dorosłych, uzdrowiskowego leczenia sanatoryjnego dzieci w wieku od 7 do 18 lat i uzdrowiskowego leczenia ambulatoryjnego są to co najmniej 54 zabiegi fizjoterapeutyczne w turnusie trwającym 21 dni (średnio co najmniej 3 zabiegi fizjoterapeutyczne dziennie, w tym jeden zasadniczy zabieg bodźcowy z wykorzystaniem naturalnych surowców leczniczych),
  • uzdrowiskowej rehabilitacji dla dorosłych w szpitalu uzdrowiskowym i uzdrowiskowej rehabilitacji dla dorosłych w sanatorium uzdrowiskowym jest to co najmniej 96 zabiegów fizjoterapeutycznych w turnusie trwającym 28 dni (średnio co najmniej 4 zabiegi fizjoterapeutyczne dziennie, w tym jeden zasadniczy zabieg bodźcowy z wykorzystaniem naturalnych surowców leczniczych),
  • uzdrowiskowego leczenia szpitalnego dzieci w wieku od 3 do 18 lat jest to co najmniej 66 zabiegów fizjoterapeutycznych w turnusie trwającym 27 dni (średnio co najmniej 3 zabiegi fizjoterapeutyczne dziennie, w tym jeden zasadniczy zabieg bodźcowy z wykorzystaniem naturalnych surowców leczniczych),

Decyzja o wyborze konkretnej miejscowości uzdrowiskowej w innym państwie UE/EFTA jest niezależną decyzją Pacjenta. Dział Lecznictwa Uzdrowiskowego nie gromadzi danych na temat uzdrowisk w innych krajach.

Jak rozpocząć procedurę leczenia w uzdrowisku poza granicami kraju?

Pacjent, który chciałby zrealizować swoje skierowanie na leczenie uzdrowiskowe w ramach dyrektywy transgranicznej powinien poinformować pisemnie oddział Funduszu o podjętej decyzji.

W piśmie kierowanym do Funduszu należy wystąpić o wydanie oryginału skierowania, który będzie pomocny w uzyskaniu odpowiednich zabiegów w uzdrowisku poza granicami kraju (potrzebę przetłumaczenia dokumentu na język kraju docelowego należy ustalić z wybranym uzdrowiskiem poza granicami kraju). Dodatkowo w przypadku skierowań zakwalifikowanych na uzdrowiskowe leczenie szpitalne dorosłych, uzdrowiskową rehabilitację dla dorosłych w szpitalu uzdrowiskowym, a w przypadku dzieci na uzdrowiskowe leczenie szpitalne dzieci w wieku od 3 do 18 lat, obowiązuje zasada wystąpienia do Funduszu o wydanie decyzji administracyjnej w zakresie udzielenia uprzedniej zgody na zrealizowanie skierowania w ramach dyrektywy transgranicznej.

Po otrzymaniu oryginału skierowania oraz zgody w formie ww. decyzji administracyjnej (dotyczy tylko skierowań zakwalifikowanych na uzdrowiskowe leczenie szpitalne dorosłych, uzdrowiskową rehabilitację dla dorosłych w szpitalu uzdrowiskowym, uzdrowiskowe leczenie szpitalne dzieci w wieku od 3 do 18 lat) Pacjent może już wyjechać na leczenie uzdrowiskowe poza granicami kraju w innym państwie UE/EFTA. Należy opłacić całość kosztów świadczeń, których będzie po powrocie dotyczył wniosek o zwrot. Należy pamiętać, że w świetle obowiązujących przepisów Fundusz dokonuje zwrotu kosztów w wysokości odpowiadającej kwocie finansowania danego świadczenia gwarantowanego stosowanej w krajowych rozliczeniach między Funduszem a świadczeniodawcami z tytułu umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, przy czym podstawą zwrotu kosztów jest średnia ważona kwoty finansowania obliczona dla tego świadczenia gwarantowanego według stanu obowiązującego na dzień 1 stycznia danego roku, w którym zakończono udzielanie świadczenia objętego wnioskiem o zwrot kosztów.

WAŻNE!

Przed podjęciem decyzji o realizacji leczenia uzdrowiskowego w ramach dyrektywy transgranicznej Pacjent może wystąpić do Funduszu z prośbą o określenie przewidywanego zwrotu kosztów leczenia w uzdrowisku poza granicami kraju.


Po powrocie z leczenia należy złożyć do Funduszu wniosek o zwrot kosztów świadczeń opieki zdrowotnej udzielonych poza granicami kraju, według wzoru określonego w przepisach rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 4 marca 2021 r. w sprawie wzoru wniosku o zwrot kosztów świadczeń opieki zdrowotnej udzielonych poza granicami kraju. Wniosek o zwrot kosztów składa się najpóźniej w terminie 6 miesięcy od dnia wystawienia rachunku za świadczenie opieki zdrowotnej, którego dotyczy ten wniosek. Rozpatrzenie wniosku ułatwi dołączenie do niego dokumentacji opisującej uzyskane leczenie, np. dokument potwierdzający status uzdrowiskowy miejscowości, lista otrzymanych zabiegów, plan (harmonogram) leczenia, itp.

W przypadku uzdrowiskowego leczenia ambulatoryjnego ubezpieczony współdecyduje o wyborze uzdrowiska, spośród tych, z którymi zostały podpisane umowy oraz sam wybiera termin kuracji uzdrowiskowej. Leczenie w trybie ambulatoryjnym trwa od 6 do 18 dni zabiegowych (zabiegi udzielane są od poniedziałku do soboty włącznie). Pacjent ponosi koszty przejazdu na leczenie uzdrowiskowe i z leczenia uzdrowiskowego oraz we własnym zakresie zapewnia sobie zakwaterowanie i wyżywienie (NFZ nie refunduje kosztów zakwaterowania i wyżywienia). Narodowy Fundusz Zdrowia zapewnia wizyty lekarskie w przychodni uzdrowiskowej oraz zabiegi fizjoterapeutyczne - co najmniej 3 zabiegi dziennie (w tym jeden zasadniczy zabieg bodźcowy z wykorzystaniem naturalnych surowców leczniczych) przez 6 dni zabiegowych w tygodniu.

Wyznaczenie leczenia uzdrowiskowego w trybie ambulatoryjnym następuje na podstawie e-skierowania wystawionego przez lekarza ubezpieczenia zdrowotnego. Należy pamiętać, że w przypadku oczekiwania na potwierdzenie wcześniej złożonego e-skierowania i złożenia kolejnego na leczenie w trybie ambulatoryjnym – wszystkie skierowania rozpatrywane są łącznie jako jedno e-skierowanie na leczenie w trybie ambulatoryjnym.

Wybór miejsca, zakładu lecznictwa uzdrowiskowego, data rozpoczęcia leczenia i ilość dni zabiegowych powinny być określone przez pacjenta w momencie wystawiania e-skierowania przez lekarza. Pacjent może przekazać nam ww. informacje już po wystawieniu e-skierowania za pomocą poniżej zamieszczonego druku albo przesłać nam te informacje elektronicznie.

Świadczeniobiorca skierowany na ambulatoryjne leczenie uzdrowiskowe uzgadnia termin rozpoczęcia leczenia z zakładem lecznictwa uzdrowiskowego, do którego otrzymał skierowanie, nie później niż 14 dni przed planowaną datą rozpoczęcia leczenia.

Do pobrania:

Ambulatoryjne leczenie uzdrowiskowe – wykaz zakładów lecznictwa uzdrowiskowego 2026 r.

Druk na leczenie ambulatoryjne

Dzieci w wieku od 3 do 18 lat kierowane są przez Narodowy Fundusz Zdrowia na leczenie uzdrowiskowe na podstawie e-skierowania na leczenie uzdrowiskowe, które wystawia lekarz ubezpieczenia zdrowotnego.

Jeżeli lekarz wystawiający e-skierowanie nie wpisze w e-skierowaniu wymaganych wyników badań to do e-skierowania powinna być dołączona dodatkowa dokumentacja medyczna w wersji elektronicznej. W przypadku przebytej hospitalizacji do e-skierowania powinna być dołączona wersja elektroniczna karty informacyjnej z pobytu pacjenta w szpitalu. Nie ma obowiązku wykonywania badania RTG klatki piersiowej i EKG, chyba, że lekarz kierujący widzi celowość przeprowadzenia takich badań.

Dzieci w wieku od 3 do 6 lat mogą być kierowane na leczenie uzdrowiskowe pod opieką osoby dorosłej lub same. Leczenie uzdrowiskowe bezpłatne jest dla dzieci, natomiast opiekunowie ponoszą pełną odpłatność za zakwaterowanie i wyżywienie w uzdrowisku. Pobyt opiekuna dziecka odbywa się w ramach urlopu. Wysokość opłat pokrywanych przez opiekuna określana jest przez świadczeniodawcę i nie podlega finansowaniu przez NFZ.

Terminy leczenia dzieci, podobnie jak osób dorosłych, wyznaczamy zgodnie z kolejnością oczekujących, która wynika z daty wpływu do nas skierowania.

Miejsce leczenia wyznaczamy zgodnie z:

• kwalifikacją zatrudnionego u nas lekarza specjalisty, który wskazuje odpowiednią miejscowość uzdrowiskową,
• możliwościami, które wynikają z zawartych umów w miejscowościach uzdrowiskowych na terenie całego kraju, w których zgodnie z decyzją Ministra Zdrowia udzielane są świadczenia zgodne z profilem leczniczym.

Możliwość wyboru terminu i miejsca leczenia uzdrowiskowego dzieci istnieje jedynie w przypadku uzdrowiskowego leczenia ambulatoryjnego. Opiekun przebywający na leczeniu uzdrowiskowym z dzieckiem może skorzystać z leczenia ambulatoryjnego na podstawie skierowania na leczenie uzdrowiskowe, które potwierdza oddział Funduszu. Informacje o leczeniu uzdrowiskowym w trybie ambulatoryjnym zamieściliśmy w zakładce powyżej.

UWAGA! NFZ nie posiada możliwości zabezpieczenia realizacji skierowań w tym samym terminie i zakładzie lecznictwa uzdrowiskowego:

• dzieci, które zostały zakwalifikowane na różne zakresy leczenia,
• dziecka i osoby dorosłej.

Skierowania potwierdzane są w ramach świadczeń:

• uzdrowiskowego leczenia szpitalnego dzieci, które trwa 27 dni,
• uzdrowiskowego leczenia sanatoryjnego dzieci, które trwa 21 dni.

Dzieci zgodnie z obowiązującymi przepisami mają zapewnioną - odpowiednio do wieku - realizację obowiązku przygotowania przedszkolnego, szkolnego oraz nauki w zakresie szkoły podstawowej i ponadpodstawowej, opiekę opiekuńczo - wychowawczą oraz świetlicę i pokoje zabaw ze stosownym wyposażeniem.

Z wyznaczonego leczenia uzdrowiskowego może skorzystać wyłącznie osoba posiadająca uprawnienia do korzystania ze świadczeń zdrowotnych w ramach ubezpieczenia w oddziale Funduszu. W przypadku braku uprawnień lub ich wygaśnięcia pacjent powinien bezzwłocznie poinformować oddział Funduszu, który wyznaczył leczenie w uzdrowisku.

Wyjeżdżając na leczenie uzdrowiskowe należy zabrać:

• pisemną informację oddziału wojewódzkiego Funduszu o wyznaczeniu leczenia uzdrowiskowego,
• dowód tożsamości,
• aktualny dowód ubezpieczenia zdrowotnego, jeśli świadczeniodawca mógłby mieć trudność w zweryfikowaniu ubezpieczenia w e-WUŚ,
• wyniki badań dodatkowych, konsultacji specjalistycznych oraz karty informacyjne z leczenia szpitalnego, które mogą mieć związek ze skierowaniem lub leczeniem w uzdrowisku,
• stale przyjmowane leki na cały okres pobytu.

Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 23 lipca 2023 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu lecznictwa leczenie w warunkach stacjonarnych rozpoczyna się o godzinie 14.00 pierwszego dnia pobytu, a kończy się o godzinie 12.00 ostatniego dnia pobytu.

Ubezpieczony ponosi koszty przejazdu na leczenie uzdrowiskowe i z leczenia uzdrowiskowego oraz częściową odpłatność za koszty wyżywienia i zakwaterowania w sanatorium uzdrowiskowym, którą określa Minister Zdrowia w drodze rozporządzenia.

Opłaty związane z ubezpieczeniem od nieszczęśliwych wypadków nie są obowiązkowe, a decyzję w tym zakresie podejmuje świadczeniobiorca.

Wcześniejsze przyjazdy do sanatorium, spóźnienia oraz wcześniejsze wyjazdy z sanatorium nie są regulowane przepisami oraz umową zawartą przez NFZ ze świadczeniodawcą. Fundusz płaci jedynie za osobodni faktycznie zrealizowane przez świadczeniobiorcę. Wysokość opłaty pobieranej za tzw. pustostany jest ustalana indywidulanie przez każdego świadczeniodawcę i NFZ nie zajmuje stanowiska w tym zakresie.

Kwestie rezerwacji pokoju nie należą do naszych kompetencji. Pacjent dokonuje wyboru standardu pokoju, biorąc pod uwagę możliwości świadczeniodawcy. Nie gwarantujemy wspólnego zakwaterowania małżonkom oraz nie mamy możliwości zagwarantowania pacjentom miejsca w pokoju o określonym standardzie np. pokoju jednoosobowego.

Osoba skierowana na leczenie uzdrowiskowe ponosi następujące koszty:

1. przejazdu na leczenie uzdrowiskowe i z leczenia uzdrowiskowego,
2. częściowej odpłatności za wyżywienie i zakwaterowanie w sanatoriach uzdrowiskowych wg obowiązujących stawek określonych w rozporządzeniu Ministra Zdrowia,
3. ewentualnego pobytu opiekuna świadczeniobiorcy,
4. dodatkowe opłaty w zależności od przepisów lokalnych, obowiązujących w miejscu położenia zakładu lecznictwa uzdrowiskowego, np. opłata klimatyczna.

Odpłatność za pobyt w sanatorium uzdrowiskowym jest różna ze względu na sezon oraz standard zajmowanego pokoju. Zwolnienie z opłat w sanatorium dla dorosłych przysługuje: pracownikom związanym z produkcją wyrobów zawierających azbest na podstawie odrębnych przepisów, dzieciom i młodzieży do ukończenia 18 roku życia, a jeśli kształcą się dalej - do ukończenia lat 26, dzieciom niepełnosprawnym w znacznym stopniu - bez ograniczenia wieku, a także dzieciom uprawnionym do renty rodzinnej.

Opłata za pobyt w sanatorium uzdrowiskowym stanowi iloczyn liczby dni pobytu określonych w skierowaniu na leczenie uzdrowiskowe / rehabilitację uzdrowiskową i odpłatności za jeden dzień pobytu. Wysokość opłaty ulega proporcjonalnemu przeliczeniu, jeżeli pobyt ubezpieczonego w sanatorium przypada w dwóch sezonach rozliczeniowych.

Poziom finansowania przez świadczeniobiorcę kosztów wyżywienia i zakwaterowania w sanatorium uzdrowiskowym za jeden dzień pobytu:

Świadczeniobiorcy przebywający na leczeniu w ramach szpitala uzdrowiskowego dla dorosłych oraz uzdrowiskowej rehabilitacji dla dorosłych w szpitalu uzdrowiskowym są zwolnieni z częściowej odpłatności za koszty wyżywienia i zakwaterowania oraz opłaty klimatycznej.

Narodowy Fundusz Zdrowia zgodnie z przepisami ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych stosuje zasadę równego traktowania świadczeniobiorców, co oznacza brak preferencji zawodowych pod względem wyznaczania terminów leczenia uzdrowiskowego. Narodowy Fundusz Zdrowia nie zapewnia kierowania nauczycieli, wychowawców oraz innych pracowników oświaty w terminie obejmującym okres wakacji letnich lub ferii zimowych, jak również innych grup zawodowych (np. księgowych) w dogodnym dla nich okresie.

E-skierowania na leczenie uzdrowiskowe wpływające do oddziału Funduszu potwierdzane są w ciągu całego roku, zgodnie z datą wpływu danego skierowania, oceną medyczną oraz w ramach możliwości oddziału Funduszu, które wynikają z umów zawartych na dany rok kalendarzowy w poszczególnych zakresach leczenia. Realizacja skierowania, oczekującego na potwierdzenie w dogodnym dla każdej grupy zawodowej terminie, jest możliwa jedynie w przypadku skorzystania z tzw. zwrotów skierowań (zakładka „Przyspieszenie wyjazdu”) albo świadczeń z zakresu uzdrowiskowego leczenia ambulatoryjnego.

Przepisy art. 73 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela stanowią o możliwości ubiegania się przez nauczyciela o urlop dla poratowania zdrowia na czas leczenia uzdrowiskowego, niezależnie od urlopu wypoczynkowego udzielanego na podstawie przepisów ww. ustawy w okresie wakacji letnich i ferii zimowych. Urlopu dla poratowania zdrowia na leczenie uzdrowiskowe lub rehabilitację uzdrowiskową dyrektor szkoły udziela na podstawie skierowania na leczenie uzdrowiskowe, potwierdzonego przez oddział wojewódzki Funduszu.

Również nauczyciele akademiccy zgodnie z przepisami art. 131 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce mają prawo uzyskania urlopu dla poratowania zdrowia.

Jeśli pacjent nie może wyjechać na leczenie w wyznaczonym przez nas terminie to prosimy o jak najszybsze powiadomienie nas o tym. Dzięki temu będziemy mogli przekazać miejsce kolejnej osobie oczekującej w kolejce.

Każdą informację o niewzięciu udziału w wyznaczonym turnusie zawsze traktujemy jako rezygnację pacjenta z leczenia.

Jeżeli pacjent oczekuje, że wyznaczymy nowy termin leczenia, to prosimy o przesłanie nam:

• oryginału skierowania w przypadku złożenia skierowania w wersji papierowej,
• pisma z opisanymi powodami rezygnacji, które uniemożliwiają leczenie uzdrowiskowe w wyznaczonym terminie na przykład:
  • aktualne leczenie,
  • umówiona wizyta u lekarza specjalisty,
  • zaplanowana operacja,
  • zdarzenia rodzinne (chrzest, ślub, pogrzeb),
  • zaplanowany wcześniej wyjazd (wycieczka, wczasy, wyjazd służbowy),
  • sprawa sądowa,

• dokumentu, który potwierdza opisane w piśmie okoliczności (na przykład aktualna dokumentacja medyczna, potwierdzenie terminu wizyty lekarskiej albo operacji).

Na podstawie tych dokumentów ocenimy zasadność rezygnacji. Jeśli rezygnacja będzie uzasadniona i udokumentowana to będziemy mogli wyznaczyć nowy termin leczenia w uzdrowisku.

Jeśli prośba nie zostanie uzasadniona i udokumentowana to potraktujemy ją jako rezygnację z leczenia i zakończymy procedowanie skierowania.

• ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 1461, z późn. zm.)
• ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz gminach uzdrowiskowych (Dz. U. z 2025 r. poz. 1135)
• ustawa z dnia 19 czerwca 1997 r. o zakazie stosowania wyrobów zawierających azbest (Dz. U. z 2020 r. poz. 1680)
• rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 7 lipca 2011 r. w sprawie kierowania na leczenie uzdrowiskowe albo rehabilitację uzdrowiskową (Dz. U. z 2024 r. poz. 208, z późn. zm.)
• rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 5 stycznia 2012 r. w sprawie sposobu kierowania i kwalifikowania pacjentów do zakładów lecznictwa uzdrowiskowego (Dz. U. poz. 14)
• rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 23 lipca 2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu lecznictwa uzdrowiskowego (Dz. U. z 2024 r. poz. 529)
• rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 9 sierpnia 2004 r. w sprawie leczenia uzdrowiskowego osób zatrudnionych przy produkcji wyrobów zawierających azbest (Dz. U. z 2023 r. poz. 687, z późn. zm.)
• rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 4 marca 2021 r. w sprawie wzoru wniosku o zwrot kosztów świadczeń opieki zdrowotnej udzielonych poza granicami kraju (Dz. U. z 2021 r. poz. 429).
• ustawa z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2024 r. poz. 986, z późn. zm.)
• ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2024 r. poz. 1571, z późn. zm.)